Afli og nýting aflaheimilda
Heildarafli íslenska flotans frá upphafi fiskveiðiársins 1. september sl. til loka nóvember var 287.370 tonn. Til samanburðar var aflinn á sama tíma í fyrra 262.448 tonn. Aukning í heildarafla nemur því um 9,5%. Munurinn liggur einkum í tæplega 20 þúsund tonna aukningu á uppsjávarafla. Botnfiskaflinn er um 5 þúsund tonnum meiri en á sama tíma í fyrra eða 119 þúsund tonn samanborið við 114 þúsund tonn á fyrra ári. Aflaaukningin í botnfiski er um 4,2%. Veiðar á innfjarðarrækju í Djúpi voru nú leyfðar í fyrsta sinn í mörg ár og var innfjarðarrækjuafli fiskveiðiársins kominn í 727 tonn í lok nóvember sem er fimmföldun frá fyrra ári.
Botnfiskur
Fyrstu þrjá mánuði fiskveiðiársins veiddu íslensk skip 3.156 tonnum meira af þorski en á sama tímabili í fyrra og er það um 7% aflaaukning. Ýsuaflinn er heldur minni en á fyrra ári eða sem nemur um 3% samdrætti milli ára. Karfaafli hefur aukist verulega og nam tæplega 13 þúsund tonnum á tímabilinu og er það ríflega 30% aukning borið saman við haustið 2010. Þá vekur athygli aukning í grálúðuafla sem kominn er í rúm 2.750 tonn á fiskveiðiárinu en var tæp 2.000 tonn á sama tíma í fyrra. Þetta er 39% aukning. Sjá yfirlit yfir grálúðuafla í upphafi fiskveiðiárs undanfarin 4 ár á myndinni hér til hliðar.
Uppsjávarfiskur
Veiðar á uppsjávarfiski fara vel af stað. Loðnuveiðar hófust fyrr en árið 2010 og er aflinn orðinn 8.360 tonn. Megnið af loðnunni veiddist í nóvember. Aflinn í íslenskri sumargotssíld er kominn í rúmlega 43.500 tonn sem er um 10 þúsund tonnum meira en á sama tíma í fyrra en afli í norsk-íslenskri síld nemur tæpum 87 þúsund tonnum og er það um 7 þúsund tonnum minna en í fyrra. Þá nemur makrílaflinn í haust rúmlega 21 þúsund tonnum samanborið við tæp 15 þúsund tonn á sama tímabili í fyrra. Uppsjávarafli íslenskra skipa fyrstu þrjá mánuði fiskveiðiársins nam tæpum 165 þúsund tonnum og hafði aukist um 14% borið saman við sama tímabil í fyrra.
Aukinn afli á skel- og krabbadýrum
Nokkur aukning hefur orðiðí afla á skel- og krabbadýrum samanborið við fyrra ár. Í lok nóvember var hann komin í 3.527 tonn samanborið við 3.017 tonn í fyrra. Þetta er tæplega 17% aflaaukning. Þarna munar einkum um að veiðar á innfjarðarrækju í Djúpi hafa verið leyfðar á ný og var innfjarðarrækjuafli fiskveiðiársins kominn í 727 tonn í lok nóvember samanborið við 145 tonn á sama tíma í fyrra.
Nýting aflamarks- og krókaaflamarksbáta á aflaheimildum í þorski og ýsu
Á fyrsta ársfjórðungi fiskveiðiársins nýttu aflamarksskip 29,1% af aflaheimildum sínum í þorski (er þá tekið tillit til flutnings heimilda frá fyrra fiskveiðiári, sérstakra úthlutana auk almennrar úthlutunar á grundvelli aflahlutdeildar). Þetta þýðir að aflamarksstaðan eftir fyrsta ársfjórðung fiskveiðiársins er örlítið rýmri en á fyrra ári eða sem nemur um einu prósentustigi. Þorskafli aflamarksskipa til kvóta á þessu tímabili var rétt rúm 33 þúsund tonn samanborð við tæplega 31.500 tonn á fyrra ári. Aflamarksskip hafa nýtt 25,9% af aflaheimildum sínum reiknað í þorskígildum á þessu fiskveiðiári sem er nánast sama hlutfall og á sama tíma í fyrra. Í þorskígildum er aflamark aflamarksskipanna rúmlega 30 þúsund tonnum meiri en á fyrra fiskveiðiári og nemur aukningin milli ára um 11,5%. Sé horft til ýsuafla aflamarksskipa þá hafa þau nýtt 20,7% af aflaheimildum ársins og er það rúmu prósentustigi meira en á sama tíma í fyrra.
Krókaaflamarksbátar hafa nýtt hlutfallslega jafnmikið af heildaraflaheimildum sínum á fyrsta ársfjórðungi fiskveiðiársins og í fyrra í þorskígildum reiknað. Sé litið til þorskaflans hjá þeim þá var hann tæp 6.500 tonn í lok nóvember sem er um 17% aukning frá sama tíma í fyrra. Afli krókaaflamarksbáta í ýsu er nánast sá sami og haustið 2010 en ónotað aflamark nú er einungis 2.584 tonn samanborið við um 3.000 tonn í fyrra.
Ef litið er til heildaraflamarksstöðu aflamarks- og krókaaflamarksskipa reiknað í þorskígildum má sjá að enda þótt afli til kvóta fyrstu þrjá mánuðina sé 14.200 tonnum meiri á fyrsta ársfjórðungi fiskveiðiársins en á fyrra ári þá er aflamarksstaðan töluvert rýmri. Í þorskígildum eru aflahemildir upp á tæp 216 þúsund tonn ónotaðar samanborðið við tæp 190 þúsund tonn í fyrra, eins og legsa má út úr myndinni hér fyrir ofan. Þetta eru 13,8% meiri aflaheimildir en var á sama tíma í fyrra eða rúmlega 26 þúsund tonn í þorskígildum talið. Þar af eru 9 þúsund tonn í þorski.
VS-afli, línuívilnun og afli utan aflamarks
Í lok nóvember hafði 472 tonnum verið landað sem VS-afla samanborið við 624 tonn á sama tíma í fyrra, en hluti af andvirði þess afla greiðist í Verkefnasjóð sjávarútvegsins. Þetta er samdráttur upp á tæpan fjórðung. Megnið af VS-aflanum var þorskur og dróst sá afli saman um 8% frá sama tímabili í fyrra. Samdráttur í VS-afla í ýsu, karfa og löngu reyndist um og yfir 50%. Þess má geta að samkvæmt breytingum sem gerðar voru á fiskveiðistjórnunarlöggjöfinni sl. sumar reiknast leyfilegur VS-afli nú fyrir hvern ársfjórðung í stað fiskveiðiársins í heild og ekki er hægt að flytja heimildir í VS-afla á milli ársfjórðunga.
Afli sem ekki er skráður til aflamarks hlutaðeigandi fiskiskipa vegna svonefndrar línuívilnunar nam 1.655 tonnum sem er rúmlega 10% aukning frá fyrra ári.
Afli utan aflamarks ríflega tvöfaldast miðað við sama tímabil í fyrra, hann fer úr 331 tonni í 729. Þetta er fyrst og fremst vegna mikils ýsuafla í Barentshafi nú í haust.
Hér má nálgast frekara talnaefni um afla og nýtingu aflaheimilda á yfirstandandi fiskveiðiári.
